Er komen dingen op je pad die je als niet rechtvaardig, niet correct, niet vruchtbaar ervaart. De uitdaging is om als er zulke zaken op je pad komen tegenspraak te geven, tegenspel te bieden. Durf je mond open te doen, zwijg niet, laat het er niet bij zitten. Durf te zeggen dat je het niet juist, niet correct, niet rechtvaardig vindt. Durf er een afwijkende mening op na te houden. Niet om processen te boycotten, niet om aandacht te krijgen voor jezelf, maar vanwege de zaak, vanwege een belang dat boven jezelf uitgaat. Als je echt iets niet goed vindt, is het je morele plicht om – ten dienste van het geheel – te zeggen wat je ervan vindt. En waarom je vindt wat je vindt. Durf te mishagen. En je zult zien dat je mogelijk niet alleen staat. Dat er anderen zijn die er ook iets van vinden, maar hun mond niet durven open te trekken. Door tegenspel te bieden ‘dwing’ je de ander om ook positie te kiezen. En kan er een verandering optreden. Door op het moment dat het speelt open te zijn, geef je alle betrokkenen de kans om kleur te bekennen en mogelijk te ervaren dat er een verkeerd spoor gevolgd wordt of dat men zaken te eenzijdig belicht. Als je geen tegenspel biedt, maar je mond dichthoudt, dan haak je op dat moment feitelijk af. Dan trek je je van binnen terug en zal dat wat er gebeurt steeds verder van je af komen te staan. En wordt het later in de tijd steeds lastiger om het pad te volgen dat gekozen is. Je energie en betrokkenheid zullen afnemen. Mogelijk ga je in een passief verzet. En geef je ondergronds, in de wandelgangen, in het informele circuit aan dat je het niet eens bent. Dit geeft vaak nog meer fricties. Laat het er niet op aankomen, wacht niet af en geef aan waar je staat. En waarom. Wees nieuwsgierig naar de beweegredenen, motieven, argumenten van de ander. Sta daarvoor oprecht open. Laat ze op je inwerken. Slaan ze bij je aan? Raken ze je? Snijden ze voor jou hout? Als dat zo is, geef dat dan aan en beweeg mee. Is dat wat aangedragen wordt voor jou niet legitiem, niet passend, geef dat dan openlijk aan. En kijk tegelijkertijd waar je een brug kunt slaan naar de ander, hoe je (op aspecten) wel mee kunt bewegen. Je tegenspel is alleen zinvol als het dienstbaar is aan het verbeteren van het zoek-/keuzeproces, van het resultaat, van het besluit. Geen verzet om het verzet. Je bent immers geen puber. Maar verzet omwille van een verantwoord eindresultaat.
