In onzekere, instabiele tijden kun je ervaren dat je de grip op (delen van) je leven verliest. Juist in deze economisch ‘rare’ tijden kun je dat gevoel hebben. Het is normaal dat dat negatieve emoties bij je teweegbrengt. Grofweg kunnen er twee soorten emoties tevoorschijn komen.
Je wordt bang, je trekt je terug, je maakt je wereld letterlijk en figuurlijk kleiner. De angst zorgt ervoor dat je voorzichtig wordt. Dat kan heel verstandig zijn. Maar je angst moet er niet voor zorgen dat je verlamd raakt en tot niets meer komt. De ander voelt dat je je terugtrekt en het is lastig om contact met je te maken.
Of je wordt boos. Je vindt dat de ander, de overheid, de politiek, de organisaties, je werkgever enz. steken laten vallen, het niet goed doen enz. Je boosheid zorgt ervoor dat je actief wordt, je mond opentrekt. Dat kan een goede, productieve functie hebben, mits je je boosheid kunt hanteren en deze je niet overneemt. Als je boos bent sta je nauwelijks open voor de ander en luister je in het algemeen slecht. Je luistert niet naar andere meningen; feiten zijn niet interessant.
Er is een gevaar dat de ander je gaat ontlopen, omdat die geen zin heeft in je negativisme. Met je (negatieve) emoties is niets mis. Integendeel, emoties zijn een signaal dat er iets aan de hand is, dat er nagedacht moet worden , dat actie nodig is. Het woord emoties staat ook letterlijk voor ‘in beweging brengen’. En dat doen ze dan ook. Bangheid, boosheid zijn negatieve emoties die – zeker als ze lang aanblijven – contraproductief zijn. Je bent echter bij machte – als je dat wilt! – om je eigen emoties te managen. Het is aan jou om te zorgen dat je je emoties onderkent als een belangrijke signaleerder en dat je er daarna voor zorgt dat ze je niet ‘gaan overnemen’. Als je je emoties niet beheerst kunnen ze je vanbinnen beschadigen, maar maak je ook veel kapot in de relatie tot de ander. Voorkom dat je (negatieve) emoties je gedrag gaan sturen. Emoties moeten in balans worden gehouden. Dat wil zeggen dat je welbewust moet nadenken wat je te doen staat om te zorgen dat je je niet te veel terugtrekt, geleid door je angst. En dat je door je boze uitlatingen niet te veel beschadigt in je relaties. De kunst is om je negatieve emotie te confronteren, te lijf te gaan met een tegenovergestelde emotie. Als je je angstig voelt, is het raadzaam om juist actief uit te zoeken op welke terreinen je je moed kunt laten zien. Je zet als het ware een tegengif in door een tegengestelde emotie actief op te zoeken. Als je je boosheid voelt opkomen en je weet dat er gif uit je mond komt, dat je harde woorden gaat zeggen, trek je dan terug. En lees of luister naar iets wat de zachte aspecten in je wakker maakt. Wat je brengt naar je eigen onvolmaaktheden. Als je je eigen onvolmaaktheden kunt en wilt zien, heb je minder behoefte om boos te worden op de fouten, nalatigheden en dommigheden van de ander. Boosheid kan verminderen door bijvoorbeeld de ander om raad, advies of steun te vragen. Door te vragen wat jij kunt doen of laten in jouw unieke situatie. Je kunt je boosheid – die heel vaak gekoppeld is aan gevoelens van machteloosheid – verminderen door actief op zoek te gaan naar dat wat je zelf kunt doen om meer invloed te krijgen op je situatie. Angst kun je verminderen door je zelf uit te dagen iets moedigs te ondernemen. Iets wat je in feite niet durft. Door je moedig te gedragen overwin of reduceer je je angst. Dit geeft kracht. En het vermindert je gevoelens van hopeloosheid, onmacht.
