Als je het gevoel hebt dat je je niet plezierig voelt door de ander, dan is het tijd voor zelfonderzoek. Je zult merken dat de ander niet de oorzaak is van je onbehagen. Heel vaak ligt die in het verleden en is het oude pijn. Die pijn wordt ‘getriggerd’ doordat de ander als het ware op het ‘play-knopje’ drukt van een oude emotie. Je heftige reactie heeft niets met het heden te maken, maar heeft een oorzaak in het verleden. Doordat oude emoties ‘opspelen’ kun je in vervelende situaties verzeild raken en ontstaan er ongewild wrijvingen, fricties, conflicten die zelfs breuken veroorzaken. Als je (onverwacht) angstig, boos of verdrietig wordt door de interactie met de ander is er werk aan de winkel. Als je aan zelfonderzoek doet, zul je merken dat het in feite signalen zijn dat er een aantal elementaire behoeften (in het verleden) niet zijn vervuld. Het gaat om behoeften die je als kind had en die – als ze onvoldoende vervuld zijn in het verleden – zich in het heden tonen. En die onvervulde behoeften spelen op onverwachte momenten op. Een belangrijke (onvervulde) behoefte kan de behoefte aan liefde en goedkeuring zijn. Je wilt geaccepteerd en gezien worden. Je wilt complimenten ontvangen. En om deze behoefte te vervullen zeg je ‘ja’ terwijl je vanbinnen ‘nee’ voelt. Je doet toezeggingen die je niet waar kunt maken. Je doet dingen om in de smaak te vallen. Een ander behoefte is de behoefte aan zekerheid. Je voelt je onveilig waardoor je onverwachte situaties, potentiële risico’s en confrontaties uit de weg gaat. Je speelt op safe, want je hebt weinig zelfvertrouwen. Een belangrijke basisbehoefte is de behoefte aan controle. Je wilt dat dingen gaan zoals jij wilt dat ze gaan. Je wilt gelijk hebben. Hierdoor heb je vanbinnen het gevoel dat je de situatie onder controle hebt. Dat er niets mis kan gaan. De behoefte aan een eigen identiteit kan ook nog een rol spelen. Je hebt het gevoel dat je niet mag zijn wie je bent. De behoefte om je te onderscheiden van de ander kan dan nog steeds aanwezig zijn. Je past je niet aan en je laat nadrukkelijk zien dat je anders bent. Je zult alle behoeften in meer of minder mate herkennen. Als je te maken hebt met onverwachte heftige emoties die je niet meteen kunt herleiden, is het goed om te kijken welke behoeften je herkent. Welke zijn op het ogenblik relevant voor je? Zie die onder ogen. Je hoeft ze niet met terugwerkende kracht te vervullen. Het zijn kinderlijke emoties die je kunt herkennen, erkennen en kunt loslaten. Door ze onder ogen te zien worden ze in het daglicht gezet en hoeven ze niet meer – via heftige emoties – te laten zien dat ze aandacht nodig hebben.
