Denk niet dat (de geschiedenissen van) je (groot)ouders niet relevant zijn voor hoe jouw huidige leven eruitziet. Hoe je het ook wendt of keert, je bent opgegroeid en gevormd in een sociaal – en/of familiesysteem en dat werkt in alle facetten van je leven door. Hoezeer je ook een zelfstandig, autonoom wezen denkt te zijn, je komt voort uit je familie en die familie leeft in jou. Het is goed mogelijk dat je je nauwelijks bewust bent hoe de gebruiken, de codes, de gewoontes van je familie in het heden doorwerken. Veel van dat soort zaken zijn onbewust. In het algemeen is dat geen probleem. Als je echter tegen terugkerende patronen, problemen aanloopt waar je maar geen vat op krijgt, dan is het wel tijd om uit te zoeken hoe je familie(systeem/geschiedenis) haar uitwerking heeft in jouw huidige leven. Zelfs als je ouders niet meer leven of je ze nauwelijks hebt gekend, heeft hun levensgeschiedenis doorwerking in jouw leven. Graven in je heden heeft soms minder effect dan ’graven’ in het verleden van je (groot)ouders. Niet graven om het graven. Maar onderzoeken wat er speelde in die levens, welke uitwerking dat heeft op het denken, doen en (na)laten van je significante familieleden, zoals (groot)ouders. De ideeën, veronderstellingen en overtuigingen van jouw opvoeders zijn gebaseerd op hun ervaringen in het verleden. En loop je tegen jouw opvattingen, veronderstellingen, aannames en normen aan, dan zul je moeten onderzoeken hoe het komt dat die in jouw familiesysteem een plaats hebben gekregen. Pas als je begrijpt en doorvoelt hoe ze in het systeem zijn terechtgekomen, kun je je er vrij van maken. Verder komen betekent (ver) terugblikken en het verleden (van je ouders) begrijpen.
