Om je te wapenen tegen het voelen van pijn beschik je over een aantal verdedigingsmechanismen. Vaak heb je die al geleerd tijdens je kindertijd. Opstandig zijn, bekritiseren, beschuldigen, negeren, ontkennen, huilen, jezelf schoon praten enz. Toen je klein was werkten deze technieken. Volwassenen zagen wat je aan het doen was en namen het voor lief, want je was jong. Als je volwassen bent, werken ze contraproductief. Ze isoleren je, de ander neemt afstand van je of gaat er fel tegenin. Ze brengen je wrijvingen en conflicten. Je oude, vertrouwde verdedigingstechnieken pas je toe op hedendaagse situaties en dat geeft je alleen maar pijnlijke gevoelens. Boosheid, hulpeloosheid, machteloosheid, minderwaardigheid etc. Als je in interactie met de ander een fysieke reactie bij jezelf voelt, zie dit dan als een alarmbel. Zie het als persoonlijke gevoelens die niets met de ander te maken hebben. Reageer niet vanuit je gevoel naar de ander. Want dan reageer je vanuit oude angst en pijn en dat is niet effectief. Trek je als het even kan terug uit de situatie en kom tot jezelf. Kijk of je alsnog als een volwassene kunt reageren. Dat betekent niet eisen, niet dwingen, niet beschuldigen, maar luisteren, samenvatten, vragen stellen en kijken of je er samen uit kunt komen.
