In onze westerse samenleving zijn er betrekkelijk veel mensen die niet geloven in een hogere macht. Sommige mensen zijn rationeel ingesteld en kunnen lastig uit de voeten met iets dat niet tastbaar of verifieerbaar is. Sommige mensen vinden het een teken van zwakte als je in een hogere macht gelooft. De mens is immers zo slim en wijs, wat kan een hogere macht nog bijdragen? Sommige mensen hebben ooit wel in iets of iemand geloofd, maar zijn teleurgesteld geraakt. Zij hebben van de weeromstuit alles wat met een hogere macht te maken heeft afgezworen. Teleurgesteld in het gedrag van mensen die zeggen gelovig te zijn. Of teleurgesteld in de hogere macht die niet zich niet (op de juiste manier) gemanifesteerd heeft toen de behoefte daar was. Er is waanzin, geweld, armoede, dus er kan geen sturende kracht zijn. Dat is dan de conclusie. Geloof in een hogere macht is iets persoonlijks, maar heeft ook wel degelijk maatschappelijke waarde. Als je van mening bent dat de mens het centrum van het universum is en dat de mens het hoogste in de hiërarchie staat, ligt hoogmoed op de loer. De mens kan het zelf en je moet van goede huize komen om daar iets tegen in te brengen. Kort door de bocht gezegd weet je zelf alles het beste en ben je in staat je eigen waarden en normen te formuleren. Een ander hoeft jou niets te vertellen wat te doen of te laten. Daartoe ben jezelf prima in staat!? Maar laat de praktijk van alle dag – ondanks ‘religieus geweld’ – niet zien dat je snel een te positief beeld hebt over de humaniteit van de gemiddelde mens. Is het niet zo dat er nogal wat mensen zijn die geen realistische beeld op de werkelijkheid, over zichzelf hebben? Programma’s als ‘Ik vertrek’, ‘Utopia’ etc laten ongegeneerd zien hoe weinig mensen in staat zijn om zonder regels, uitgangspunten een vreedzaam en constructief leven te leiden. Door hoogmoed, gebrek aan zelfreflectie en zelfinzicht door niet te leven met een gegeven dat er iets groters is dan jezelf, zie je snel je eigen onvolkomenheden over het hoofd en schat je jezelf te hoog in. Is het niet (geestelijk) gezonder voor je om je te realiseren dat je slechts een kleine, maar waardevolle schakel bent in een groter systeem. En dat er heel veel dingen zijn die je niet weet, die je niet kent, waar je je niet bewust van bent. Zou het erkennen dat het mogelijk is dat er iets is wat groter is dan jou en wat respect verdient, je niet wat bescheidener in het leven kunnen doen laten staan? Is het mogelijk dat je je focust op het geweld van religieuze groeperingen die met God/Allah/Jahweh achter zich, zich gerechtigd voelen allerlei wandaden te doen en dat je over het hoofd ziet dat jij ook trekken van grootheidswaan kent? Het ziet er natuurlijk anders uit, maar op andere terreinen acht je je ook groter dan je bent. Doe je ook alsof je van alles kunt maken zonder je druk te maken over de negatieve consequenties nu en in de toekomst. Het achter je laten van godsdienst, religie etc. kan je het gevoel van bevrijding geven, maar heeft mogelijk ook veel schaduwkanten die onvoldoende onderkend zijn.
