In Afrika wordt er vanuit een wij-bewustzijn geleefd. In feite ben je als het erop aankomt als individu ondergeschikt aan de groep. Voor ons als autonome en individueel ingestelde westerlingen kan dit beklemmend voelen. Maar het is goed om je te realiseren dat de meeste culturen vanuit een wij-perspectief leven. En dat betekent dat ze in alle facetten van het leven handelen vanuit dat perspectief. Dat betekent bijvoorbeeld dat als het je voor de wind gaat, het onmenselijk is om je naasten daarvan niet te laten meeprofiteren. Het idee alleen al dat het voor jezelf is en dat je het naar eigen goeddunken aan je zelf kunt besteden, is een gedachte die in een wij-cultuur heel vreemd is. Hetzelfde geldt als er problemen zijn in relaties. Als je vanuit een wij-perspectief in het leven staat, dan weet je dat een conflict tussen twee mensen effecten heeft op de omgeving, op de gemeenschap en bestaat het doodeenvoudig niet dat je wegkijkt. Nee, je neemt je verantwoordelijkheid, want hun probleem is ook jouw probleem of kan op zijn minst jouw probleem worden als ze er samen niet uitkomen. In een dergelijke samenleving is het heel gewoon dat de oudere (of de wijzere!) actief bemiddelings-/verzoeningspogingen doet, ongevraagd, vanuit de wetenschap dat beiden er niet uitkomen en dat niet alleen de beide ‘partijen’, maar ook de omgeving er baat bij heeft dat er vrede komt.

Wij kijken weg of zijn aarzelend om ons te bemoeien met conflicten van de ander. Het is onze zaak niet, het gaat ons niet aan. Dat is in feite vreemd, want je weet dat als er mensen in je omgeving in onmin met elkaar leven dit niet alleen gevolgen voor henzelf heeft. Het heeft zijn uitstraling, het bepaalt de sfeer. In het Westen kunnen we zijn wie we zijn en wordt ons geleerd ons authentieke zelf te zijn. Misschien is dit wel te eenzijdig en zouden we een weg kunnen gaan waarin we ons realiseren dat een ik-besef zonder een wij-gevoel ons uiteindelijk nergens brengt. In de praktijk betekent dat dat de vraag ‘whats in for me?’ passé is en dat je je afvraagt: wat kan ik doen om de ander te versterken? Wat kan ik voor de gemeenschap betekenen? Want uiteindelijk klopt het dat je bestaat vanwege de ander, dat je er kunt zijn omdat de ander er is.