We leven in een samenleving waar veel waarde wordt gehecht aan ontwikkeling en vernieuwing. In beweging blijven en nadenken over wat nog beter kan, is noodzakelijk om als mens en als organisatie verder te komen. In die drang naar verandering en vernieuwing bestempelt men het heden en het verleden soms gemakshalve als niet relevant. Een gevaarlijke vergissing!
Veranderingen en vernieuwingen kunnen niet rucksichtslos doorgevoerd worden. Dat werkt niet. Het zal weerstand, verzet en onbegrip teweegbrengen. Verandering en vernieuwing wekken verzet op als er geen aandacht en respect is voor het bestaande, voor ontstaansgeschiedenissen en voor de mensen in die ontstaansgeschiedenissen.
Historisch besef is nodig om daadwerkelijk iets te bereiken. Historisch besef gaat over het ‘in de tijd plaatsen’ van personen, ontwikkelingen en gebeurtenissen. Historisch besef houdt in dat je doorgrondt hoe het heden eruitziet en wat dat met het verleden te maken heeft. Als je historisch besef hebt, realiseer je je dat wat er is en wat er gedacht en gedaan wordt een geschiedenis kent. En je begrijpt dat je dat besef hard nodig hebt om aan te sluiten bij de belevingswereld van de betrokkenen en hen te enthousiasmeren voor jouw plannen. Historisch besef kan ook betekenen dat je je realiseert dat wat jij wilt nog niet kan. Of dat wat jij wilt op een andere manier gebracht moet worden om draagvlak te krijgen.
Ben je iemand die de opdracht geeft of heeft om veranderingen, vernieuwingen door te voeren? Dan is de kans groot dat je pragmatisch bent en goed weet wat er in jouw optiek allemaal anders, beter, sneller zou moeten. Dat is heel mooi, maar als je niet afstemt op wat er is en geen aansluiting vindt bij degenen die de verandering moeten ondergaan of doorvoeren, kom je niet ver met je plannen. Of je moet ze door ieders strot willen duwen. Die ’methode’ zal je later in de tijd echter opbreken. Zonder degenen te begrijpen die jouw verandering moeten ondergaan of uitvoeren, zonder begrip voor hoe zij denken en doen, is geen verandering mogelijk. Wil je een duurzame en gedragen verandering realiseren, dan kun je niet zonder kennis en inzicht van wat er is een wijziging erdoorheen duwen. Alleen als je begrijpt waarom er is wat er is en wat dat voor mensen betekent en daar respect voor hebt, dan heb je een kans dat wat jij wilt veranderen of vernieuwen ook daadwerkelijk gerealiseerd kan worden. Zonder historisch besef is geen werkelijke vernieuwing mogelijk.