Het kan zijn dat je in jouw beleving zoiets pijnlijk is aangedaan dat je niet vergeven wilt. Je kunt of wilt je trots, woede, verongelijktheid niet opzijzetten. Het lastige is dat als je niet vergeeft, je onbewust, ongemerkt in de overlevingsmodus gaat. Deze modus zet je aan om je pijn niet te hoeven voelen. Dat lijkt een slimme oplossing. Het is in de praktijk een ‘oplossing’ met de nodige negatieve gevolgen. Want als je in deze modus zit, ben je niet jezelf en leef je niet vanuit jezelf. Je keuzes worden niet in vrijheid genomen, want de wrok en angst die in je zijn beïnvloeden je acties en je keuzes. Je overlevingsmodus zorgt ervoor dat je niet vanuit kracht handelt. Je doet jezelf en je ander geen recht. Als je in staat bent om te vergeven, wat best wel wat van je kan vergen, kun je weer zelf aan het stuur zitten. Je kunt zelf weer richting geven aan je leven en vanuit je eigen behoeften en wensen opereren. Dat maakt je leven vrijer en gemakkelijker. Als je in de overlevingsmodus zit, zit je niet aan het stuur van je eigen (gevoels)leven en kun je niet echt de dingen doen die bij jouw wensen en verlangens passen. Vergeven van jezelf en de ander is de sleutel om van overleven naar leven te komen.