‘De beste stuurlui staan aan wal’, is een gevleugelde uitspraak. Het houdt in dat de ander die nauwelijks weet hoe iets in elkaar zit vanaf de zijlijn in een observerende rol uitstekend weet hoe het (beter) moet. Helaas zijn er te veel stuurlui die vanaf de wal hun kritiek geven. Gemakshalve over het hoofd ziende dat de wereld wat complexer is dan zij denken. Er zijn zo van die issues waar iedereen een mening over heeft. Defensie, de zorg, vluchtelingen, migranten, onderwijs, milieu, banken etc. Degenen die het verst afstaan van de issues en die zich er het minst in hebben verdiept, lijken het het beste te weten hoe het moet. Wat altijd opvallend is aan mensen die zich nauwelijks verdiepen in de materie is dat ze de problemen vele malen groter maken dan ze zijn en zeggen een uiterst simpele oplossing voorhanden hebben. Opmerkelijk is dat mensen die echt kennis van en ervaring met een bepaalde materie hebben en die zich er goed in hebben verdiept, vaak een veel complexer en genuanceerder beeld van de problematiek geven. Zij weten dat een probleem veel aspecten kent en dat er veel lagen zijn. Zij zien in dat het niet zo eenvoudig is als het lijkt en dat er vaak meerdere oorzaken zijn van een probleem. En de oplossingen die zij aandragen zijn vaak niet de oplossingen die de stuurlui die aan de wal staan propageren. Degenen die zich echt verdiepen weten dat complexe problemen complexe oorzaken kennen. En zij weten dat simpele oplossingen mogelijk andere nog grotere problemen creëren. Laten we complexe problemen de aandacht geven die ze verdienen. Laten we complexe problemen vanuit verschillende dimensies bekijken. En laten we niet vergeten dat veel van de huidige problemen voortkomen uit het onvoldoende doordenken van problemen in het verleden. Laten we ons verre houden van het doen van uitspraken over problemen waar we ons nauwelijks in verdiept hebben en waar we geen greintje verstand van hebben. Laten we complexe problemen in handen leggen van mensen die er echt verstand van hebben en open staan voor de die zij oplossingen aandragen. Oplossingen die waarschijnlijk niet de onze zijn. Oplossingsrichtingen die mogelijk wat ingewikkelder en veelomvattender zijn dan wat wij zelf kunnen verzinnen.