Berouw is terecht als je welbewust iets hebt gedaan of nagelaten wat de ander schade heeft berokkend. Alleen over datgene wat de ander schade heeft berokkend en waarvan jij (indirect) de oorzaak bent geweest is berouw op zijn plaats. Het komt voor dat je berouw hebt en je kunt het daar met de ander niet over hebben. De ander wil geen contact of is er niet meer. Je bent dan op jezelf teruggeworpen en zult in het reine moeten komen met dat waar je spijt van hebt. Je zult dan binnen in jezelf aan de slag moeten. Je kunt in het reine komen door voor jezelf heel duidelijk in beeld te krijgen wat je welbewust hebt gedaan of juist in volle bewustzijn hebt nagelaten, mogelijk tegen beter weten in. Visualiseer wat de schade is, maak het zo concreet mogelijk voor jezelf, loop er niet voor weg. Doorzie en doorvoel de effecten voor de ander. Voorkom dat je bagatelliseert of rationaliseert om de situatie voor jezelf acceptabel te maken. Onderzoek daarna waarom je hebt gehandeld zoals je hebt gehandeld. Wat waren je motieven? Was je bang? Voor wat? Of wilde je de ander doelbewust schade berokkenen? Welke eigen innerlijke pijn of onvermogen dreef je daartoe? Wat kun je nu doen in vergelijkbare situaties om te voorkomen dat je opnieuw wroeging krijgt? Welke les heb je geleerd? Los van het gegeven of de ander leeft of niet wat zijn de woorden die je zou willen zeggen tegen hem/haar? Het zeggen van deze woorden tegen de ander om wie het gaat – los van het gegeven of de ander luistert – zijn nodig om jezelf te bevrijden van de last die berouw met zich meebrengt. Vraag vergeving, zelfs al denk je dat de ander je die niet zou willen geven. Vertrouw erop dat jouw woorden bij de ander terechtkomen, in welke vorm dan ook. Want ze zijn voor de ander bestemd. Deze stappen zorgen ervoor dat je je innerlijk last verlicht. En dat je doet wat je kunt doen ook al beperken de omstandigheden je en kun je niet doen wat je zou willen. Deze stappen maken je ook bewust wat je voortaan kunt doen of laten in vergelijkbare situaties. Jouw “falen” is dan ergens goed voor (geweest). Berouw kan omgezet worden in een nieuw begin als je lessen trekt uit de situatie en ziet wat je voortaan anders kunt/moet doen.
