Vijanden zijn er in soorten en maten. Een vijand is niet alleen maar iemand wiens bloed je wel kunt drinken, maar ook degene die je lastig of irritant vindt. Of degene die je als een moeilijk, complex persoon ervaart. Of degene die je dominant of een zeurpiet vindt. Je vijand liefhebben kan een moeilijk bereikbaar ideaal zijn. Stap 1 is dan ook dat de ander je vanbinnen niet meer van je stuk brengt. Dat is al heel wat! Dat vraagt van jezelf om te veranderen, waardoor je geen last meer hebt van de ander. Zonder je af te sluiten, zonder een pose van onverschilligheid. Dit vraagt dat je je negatieve gevoelens ten opzichte van de ander niet probeert te overwinnen of te onderdrukken, maar ze gewoon onderzoekt. Wat doet de ander nu precies wat je zo raakt? Is het reëel dat het je raakt of ben je supergevoelig? Wat wordt er precies geraakt in jezelf? Wordt je wankele zelfvertrouwen op de proef gesteld? Krijgt je zelfbeeld een knauw? Als dat zo is, richt je dan niet op de ander, maar zie de actie van de ander en jouw reactie daarop als een aanleiding om in ‘je eigen tuin te gaan werken’. Hoe sterker het vertrouwen in jezelf, hoe minder het negatieve van de ander je uit balans brengt. Het is goed mogelijk dat het gedrag van de ander iets over hem/haarzelf zegt. De ander kan vanwege stress irritant zijn. De ander kan slecht in zijn vel zitten en daarom naar jou toe onredelijk zijn. Als je constateert dat het echt bij de ander ligt, kun je het van je af laten glijden. De uitdaging zit er in om naast ‘het laten afglijden’ ook je ‘vijand’ het beste toe te wensen. Dat vraagt wel dat je door het onmogelijke, irriterende gedrag de onmacht, het onvermogen, de pijn ziet. Kun je de aanleiding, de reden achter het moeilijke, lastige gedrag zien? Kun je door het gedrag heen kijken en zien dat de ander net zo worstelt als jijzelf? Als je dat kunt zien, ben je onderweg op het pad van ‘heb je vijand lief’. Je vijand liefhebben is dan niet zo ingewikkeld meer, want die ander kent dezelfde worsteling als jij, alleen ziet die worsteling er aan de buitenkant anders uit.
