Ieder mens is in staat om zijn/haar eigen leven vorm te geven. Proactief zijn is erkennen dat je zelf verantwoordelijk bent voor jouw keuzes en dat je de vrijheid hebt te kiezen. Veel mensen schuiven hun verantwoordelijkheid graag af op externe gebeurtenissen of op anderen. Ze houden zich bezig met dingen waarop ze geen invloed hebben, zoals het weer, rampen, wat andere mensen doen. Zij bezigen uitspraken als: ‘ik kan er niets aan doen’, ‘zo ben ik nu eenmaal’, ‘dat kan ik niet’, ‘ze hebben er niet voor gezorgd dat…’. Ben je proactief dan richt je je vooral op je eigen gedrag en je eigen gedachten. Je gebruikt dan zinnen als ‘misschien kan ik dat ook anders doen’, ‘laat ik eens kijken wat er mogelijk is’. Proactief zijn draait om zelfkennis. Als je proactief bent ken je je goede en slechte eigenschappen en neem je zelf de verantwoordelijkheid voor je leven. Je wijt de problemen niet aan anderen, maar je probeert datgene wat binnen je bereik ligt zelf op te lossen of te verbeteren. Je realiseert je dat je zelf je reactie kunt kiezen op de dingen waarmee je wordt geconfronteerd. Dit geeft rust en stabiliteit omdat je alleen energie steekt in zaken die in jouw handen liggen.
