Als je deel uitmaakt van een groep fungeert de groep beter als je jezelf bent en geeft wat je in je hebt. Dat wil zeggen dat je luistert naar wat de ander inbrengt en eerlijk zegt wat je daarin bevalt en aangeeft wat je niet begrijpt en waar je het niet mee eens bent. En dat je zelf aangeeft wat jouw ideeën, inzichten zijn, ook al aarzel je er zelf over of die wel van waarde zijn. De groep heeft het meeste profijt van je als je bent wie je bent en je niet aanpast. Jezelf zijn en blijven in de groep is lastig omdat je de ogenschijnlijke eenheid niet wilt verstoren. Je wilt geen conflict, je wilt niet lastig zijn, je wilt niet buitengesloten worden, je wilt er niet “uitgezet” worden. Daarom is de neiging om je aan te passen groot. Als in een groep de leden zijn wie ze zijn, zichzelf blijven en de groep vindt een manier om de verschillende ideeën, impulsen, meningen te integreren, kan de groep samen unieke prestaties leveren en tot echt vernieuwende resultaten komen. Het geheel wordt meer dan de som van de delen. Als er in de groep iemand is die gewend is om te pleasen past die zich teveel aan en zet die niet in wat hij/zij te geven heeft. Als er iemand is die tracht de groep te winnen voor zijn/haar menig en de groep is daar gevoelig voor, dan wordt er niet uit de groep gehaald wat er in zit. De kunst is dat je in een groep duidelijk maakt wat je te bieden hebt en wat je wilt. Vertrouw er op dat je een bijdrage hebt in iedere groep. Vertrouw er op dat als jij duidelijk maakt wat je wilt en wat je kunt dat dat de groep als totaal verder brengt. Als je jezelf bent krijg je altijd tegenspraak, schuring, verzet, soms zelfs conflict. Dat is nodig, dat is functioneel. Luister naar de boodschap die de ander geeft, sta open. En durf je standpunt te herzien. En durf vasthoudend en eigenzinnig te zijn als dat volgens jou nodig is. Durf tegenspel, weerwerk te bieden. Je hebt een ander nodig die je durft tegen te spreken, die het niet met je eens is. Dat scherpt je, dat zet je aan het denken. En je mag je eigen overtuiging volgen als het moet tegen de heersende moraal en opinie in. Vanzelfsprekend is frictie, conflict geen doel op zich. Het gaat er om dat je je durft uit te spreken ten dienste van het geheel. Door te zeggen wat je vindt en open te staan voor de ander stimuleer je indirect dat de ander ook zichzelf uitspreekt en krijg je een nieuwe dynamiek die weer verfrissende resultaten teweeg kan brengen. Als je je in een groep inhoudt, op een ander richt, verlies je de focus op wat je zelf denkt, voelt en wilt. Je verliest het contact met jezelf. En dat levert niemand iets op.
