Ken je dat? Je kijkt naar het Journaal en op alle thema’s die voorbijkomen heb je snelle conclusies klaar liggen? Sommige dingen lijken zo simpel dat je denkt dat je er niet verder over hoeft na te denken. Het is voor jou zo klaar als een klontje. Als je denkt te weten wat er aan de hand is, sta je niet open en kan het lastig zijn je mening te veranderen. Ga ervan uit dat als je denkt te weten wat het probleem en de oplossing is, je compleet de boot mist. En dan ontmoet je een ander die blijkt een geheel eigen kijk op een zaak te hebben. En je ‘moet’ al dan niet openlijk erkennen ‘dat daar toch ook wel iets in zit’. De meeste sociaal-maatschappelijke problemen zijn uiterst complex en voor deze problemen zijn geen makkelijke, snelle oplossingen beschikbaar. Makkelijke oplossingen kunnen niet uitgevoerd worden en als ze uitgevoerd zouden worden, zouden de gebruikte oplossingen nog grotere drama’s teweegbrengen. Maar de mens wil snelle, makkelijke oplossingen en die worden in de kroeg, op internet, op de voetbal, op de verjaardag, in de pauze gedeeld. En degenen die de oplossingen aandragen beklagen zich over de politici, over managers etc. omdat die toch maar niet willen zien dat de oplossingen zo simpel kunnen zijn en dat ze echt voor het grijpen liggen. Helaas, als je complexe processen wilt oplossen, kun je niet volstaan met een alledaagse blik. Om recht te doen aan de complexiteit en om echte duurzame oplossingen te ontwikkelen, is meervoudig kijken nodig. Kijken vanuit verschillende invalshoeken, vanuit verschillende perspectieven, vanuit verschillende ervaringen, vanuit verschillende belangen. Het gaat er bij meervoudig kijken echt om dat er op verschillende manieren gekeken wordt en dat die manieren naast elkaar staan. Alleen dan komt er een rijke, diepe en realistische diagnose. En die is nodig om tot een duurzame, werkzame oplossing te komen. Het is zo jammer dat in de politiek het meervoudig kijken zo weinig zijn entree heeft gemaakt. Complexe problemen worden serieus genomen door politici, maar de eigen standpunten die door een eenzijdige analyse van wat het probleem is tot stand komen zijn onvoldoende toereikend voor het echt oplossen van problemen. Ieder gaat voor zijn/haar eigen standpunt en er is weinig ontvankelijkheid voor andere perspectieven. Wat is het wenselijk dat politici zich realiseren dat complexe problemen echt niet opgelost kunnen worden door het alleen in eigen kring bediscussiëren van problemen en oplossingen. Meervoudig kijken naar problemen en oplossingen is nodig om enigszins grip te krijgen op enorme vraagstukken. Dat betekent dat politici uit verschillende partijen bereid zijn om hun analyses vooraf te delen, dat er geluisterd wordt en dat men elkaar bevraagd. Dan pakken politici echt hun verantwoordelijkheid en komen ze samen (onder)zoekend naar een nieuwe doordachte analyse van het probleem. Uit een dergelijke tot stand gekomen probleemstelling rolt in de meeste gevallen relatief gemakkelijk een werkbare en effectieve oplossing. Meervoudig kijken vraagt openstaan voor de andere kijk, het besef dat je zelf maar een deel van de werkelijkheid kunt zien en de bereidheid om je eigen kijk los te laten ten dienste van een betere oplossing.
