Elke samenleving kent zo zijn eigen moeilijkheden. En het is de vraag hoe je als burger, politicus, voorzitter van een maatschappelijke organisatie, ambtenaar etc. met problemen omgaat. Je kunt problemen bagatelliseren, wegwuiven of zelfs ontkennen. Net zoals sommige mensen doen met hun persoonlijke problemen. Die ontkennen dat er een probleem is, terwijl het zich onder hun ogen afspeelt. Ze willen niet met nare dingen geconfronteerd worden. Ze willen het gezellig en leuk houden. En ze sluiten hun ogen voor het probleem dat groter en groter wordt. Jaar in jaar uit zijn er signalen dat er een probleem is. Hun onbewuste, kinderlijke uitgangspunt is dat als ze ontkennen dat er een probleem is, er ook geen probleem is. Als je er niet aan denkt, niet over praat, dan is het er niet! Ze hopen dat het probleem ‘vanzelf’ opgelost zal worden. Dat de tijd het werk zal doen. Door er geen aandacht aan te besteden hoopt men dat er zonder actief ingrijpen een oplossing wordt gevonden. Bij lichte problemen kan dat zo zijn. Bij zwaardere, complexere zaken kom je er niet mee weg door te bagatelliseren of te ontkennen. Als je dat wel doet, zal het probleem zodanig groot worden dat je er niet meer omheen kunt, omdat de zweer steeds meer gaat etteren en ook ‘gezonde’ ledematen zal infecteren. Het probleem wordt zo groot dat je er wel aandacht aan moet geven. En misschien ben je wel te laat en kan het probleem niet opgelost worden zonder heftig ingrijpen en blijvende schade. Sluit je ogen niet voor problemen als privépersoon en als persoon met een verantwoordelijkheid. Zie ze onder ogen, benoem ze en maak ze niet mooier of kleiner dan ze zijn. En vertrouw er nooit op dat ze vanzelf overgaan. Geloof niet in dat sprookje. Wees ook eerlijk in wat op te lossen is en wat niet. Accepteer wat niet op te lossen is. Benoem dat ook. Wees daar eerlijk in. Niet alle problemen zijn in het hier en nu op te lossen. Soms kun je er alleen maar naar streven dat problemen niet verergeren.
