Veranderingen komen alleen op gang als je een vraag, een probleem open en bloot op tafel legt. Als je geneigd en gewend bent om dingen die niet goed gaan binnen te houden of weg te moffelen, zal er weinig veranderen. Er is immers niet iets wat opgelost hoeft te worden als het niet uitgesproken is! Misschien denk je zelfs dat als je het niet naar buiten brengt, het er ook niet is. Maar alleen door te spreken wordt het onzichtbare zichtbaar en kan het besproken en opgelost worden. En kun je verandering, vernieuwing bewerkstelligen. Durf je (je) vragen, aarzelingen, problemen uit te spreken? Durf je te zeggen wat de ander niet durft te zeggen? Durf je naar buiten te brengen wat niet werkt? Durf je uit te spreken wat er nodig is om een verandering te bewerkstelligen? Durf je dat voluit en hoorbaar te zeggen? Zonder verwijten. Zonder te zwartepieten? Zonder je eigen aandeel te vergeten? Als je (potentiële) problemen constateert, zou je kunnen zeggen dat je een (morele) verantwoordelijkheid hebt om die naar buiten te brengen. Je zou het als jouw ‘opdracht’ kunnen zien om het signaal klip en klaar kenbaar te maken aan de ander die ook invloed heeft om het probleem (mede) op te lossen. Door het uit te spreken kun je het proces in werking stellen om verandering te bewerkstelligen, het probleem op te lossen. Natuurlijk kan de ander jouw signaal negeren. Het probleem ontkennen, bagatelliseren. Dat kan, maar dat zou je niet moeten weerhouden om het signaal af te geven. Door je zorgen naar buiten te brengen ligt het op tafel en is het er. Dat is het eerste begin dat nodig is om te komen tot een verandering, tot een oplossing. Neem je verantwoordelijkheid en spreek je uit.
