Het is een grote uitdaging om je te verzoenen met alles waardoor je in de loop van de tijd bent gekwetst. De hamvraag is: kun je in het reine komen met je eigen biografie, je levensgeschiedenis en alles wat je daarin hebt meegemaakt, opgelopen? Het lastige is dat dit van je vraagt dat je de pijn die je dat heeft gedaan nogmaals doorvoelt, toelaat. Het is goed mogelijk dat deze ‘herbeleving’ zelfs meer pijn doet dan toen het gebeurde. Omdat je er nu met je volle bewustzijn bij kunt zijn. Dit is niet eenvoudig en een hele belangrijke stap. Daarna is het aan de orde om te leren begrijpen waarom gebeurd is wat er is gebeurd. Wat speelde er? Grote kans dat de ander – die je dingen heeft aangedaan – doorgegeven heeft wat hij/zij zelf heeft meegemaakt, meegekregen. De geschiedenis herhaalt zich. Onbewust, onbedoeld, ongewenst. De ander blijkt niet meer te kunnen geven dan wat hij/zij zelf heeft meegekregen. Begrijpen impliceert niet rechtvaardigen, bagatelliseren of verontschuldigen. Wat pijn is, blijft pijnlijk. Wat kwetsend is, blijft kwetsend. Maar begrijpen verzacht bij jezelf je pijn en verdriet. Omdat het laat zien dat de ander – in veel gevallen – uit eigen onvermogen heeft gehandeld. Door te begrijpen krijg je begrip voor jezelf en voor de ander. Als je jezelf begrijpt, kun je ook openstaan voor wat het jou gebracht heeft. Dat wat je meegemaakt hebt is niet alleen een last, maar kan ook iets in zich dragen wat kostbaar is. Levenservaring, empathie, sensitiviteit etc. Als je zelf veel hebt meegemaakt kun je beter meevoelen met de ander. Als je in staat bent om te zien dat je wonden ook iets positiefs in zich dragen, dan breekt het pantser dat je mogelijk om je hart had. Deze doorbraak kan ervoor zorgen dat je echt openstaat voor de ander. En met de ander mee kunt voelen.