In onze Europese samenleving staat het individu centraal. Wie je bent (je identiteit), wordt afgemeten aan je persoonlijke gedrag en prestaties. Hoe je je verhoudt tot de gemeenschap, tot je familie, tot je collega’s, vrienden en buren lijkt minder relevant. Je individualiteit wordt benadrukt, je wordt als uniek persoon gezien en gewaardeerd.
In de Afrikaanse samenleving staat het collectief, de gemeenschap, centraal. Het individu wordt gewaardeerd als deel van de gemeenschap. Je bent iemand omdat de ander er is. Typische Afrikaanse gezegdes weerspiegelen dat:
– Wie alleen loopt raakt de weg kwijt.
– Je hebt een heel dorp nodig om één kind groot te brengen.
Een Afrikaan kan zichzelf niet los zien van zijn/ haar familie, etniciteit en de groepen waar hij/zij toe behoort. In Afrika is ieder mens zich met elke vezel diep bewust, dat je niets voorstelt zonder de ander. Je bent pas iemand als je onderdeel uitmaakt van een gemeenschap. Je wordt als mens gezien in de sociale omgeving waartoe je behoort. Als mens respecteer je je ouders vanzelfsprekend. Je wordt niet als een individu gezien, maar altijd als een deel van een groter geheel: een familie, een stam, een inwoner van een dorp of stad.
In Afrika ben je menswaardig als je de waarde van de gemeenschap erkent: Je hebt altijd anderen nodig. Je helpt nooit slechts één mens maar je helpt de hele groep! Het geldt als asociaal als je wat je hebt alleen voor jezelf houdt. Alle bezit is bestemd om te delen. ‘Zelf je zaakjes goed voor elkaar hebben’ heeft geen betekenis. Alles wat je onderneemt, dient voor jezelf én de anderen.
Deze manier van denken en doen druist in tegen de principes van waaruit wij leven. Wij gaan er vanuit dat ‘goed voor ons zelf zorgen’ op de eerste plaats komt. Dan ‘zit je goed in je vel’ en daarna kun je pas aan een ander denken. Het is maar de vraag of dat klopt. Te veel aandacht voor je eigen unieke persoonlijkheid en je zelfstandigheid kan ongemerkt leiden tot isolement. Dan is het misschien tijd om een vleugje Afrika in jezelf toe te laten. Door je familie- en vriendschapsbanden aan te halen. Of door je ‘roots’ te achterhalen en te kijken of ze belangrijk voor je zijn. Of door de historie van je geboorteplaats te onderzoeken.
Een beetje meer Afrika in je leven, doet je goed!